Tag

komórki macierzyste

Browsing

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA) sprawdzili, czy maleńkie pęcherzyki wydzielane przez komórki macierzyste mogą uspokoić układ odpornościowy i ochronić komórki produkujące insulinę. W badaniach na myszach metoda opóźniła rozwój cukrzycy typu 1, ale to dopiero wczesny etap prac.

Na czym polega problem w cukrzycy typu 1

W cukrzycy typu 1 układ odpornościowy błędnie uznaje komórki trzustki wytwarzające insulinę za obce i je niszczy. Organizm traci wtedy zdolność do prawidłowej regulacji poziomu cukru we krwi. Insulina pozwala kontrolować chorobę, ale nie zatrzymuje samego ataku układu odpornościowego.

Zespół z UCLA postawił na pęcherzyki zewnątrzkomórkowe. To drobne cząstki, które uwalnia niemal każdy rodzaj komórek i dzięki którym komórki „porozumiewają się” ze sobą. Wyniki opisano w czasopiśmie „Nature Nanotechnology”.

Inspiracja z ciąży

Pomysł wziął się częściowo z obserwacji ciąży: organizm matki zwykle toleruje rozwijający się zarodek, mimo że zawiera on materiał genetyczny ojca, który mógłby zostać rozpoznany jako obcy. Badacze sprawdzili więc, czy pęcherzyki z pluripotentnych komórek macierzystych, podobnych do komórek wczesnego zarodka, mają właściwości regulujące odporność. Porównali je z pęcherzykami z mezenchymalnych komórek macierzystych, od dawna badanych pod kątem działania przeciwzapalnego.

W doświadczeniach na mysich i ludzkich komórkach odpornościowych pęcherzyki z komórek pluripotentnych działały silniej przeciwzapalnie niż te z komórek mezenchymalnych. Sprzyjały też powstawaniu limfocytów T regulatorowych, które pomagają zapobiegać atakowi układu odpornościowego na własne tkanki. Analizy wykazały, że pęcherzyki niosą charakterystyczne białka, lipidy i materiał genetyczny, które mogą za to odpowiadać.

Wyniki u myszy

Myszom podano komórki odpornościowe atakujące komórki produkujące insulinę, a następnie leczono je pęcherzykami z indukowanych pluripotentnych komórek macierzystych (iPSC). Ponieważ pęcherzyki szybko znikają z miejsca podania, naukowcy opracowali wstrzykiwalny hydrożel, który uwalnia je stopniowo przez kilka dni. Preparat wstrzykiwano pod skórę w okolicy szyi, gdzie pęcherzyki mogą oddziaływać na komórki odpornościowe w pobliskich węzłach chłonnych.

  • Dwa podania pęcherzyków, samych lub w hydrożelu, istotnie opóźniły początek cukrzycy w porównaniu z grupą kontrolną.
  • Po 90 dniach badania 55% myszy leczonych pęcherzykami w hydrożelu nadal nie miało cukrzycy.
  • U tych zwierząt było więcej limfocytów T regulatorowych w węzłach chłonnych i zachowało się więcej tkanki trzustki produkującej insulinę.

„Zaskoczyło nas, że miejscowy zastrzyk może chronić w całym organizmie” – powiedział Song Li, główny autor badania.

Skala produkcji i dalsze kroki

Istotną przeszkodą w terapiach opartych na takich pęcherzykach jest wytwarzanie ich w dużych, powtarzalnych ilościach. Zespół hodował komórki nie na płaskich powierzchniach, lecz w trójwymiarowych skupiskach w delikatnie poruszanej cieczy. Zwiększyło to produkcję pęcherzyków 3,4-krotnie w przeliczeniu na milion komórek, przy zachowaniu ich ważnych cech. Komórki iPSC mogą się intensywnie namnażać w laboratorium, więc mogą być stabilniejszym źródłem niż dorosłe komórki macierzyste.

Metoda jest wciąż eksperymentalna i nie wiadomo, czy byłaby bezpieczna i skuteczna u ludzi. Autorzy widzą największy potencjał u osób we wczesnym stadium choroby, gdy część komórek wytwarzających insulinę jeszcze działa. W zaawansowanej cukrzycy samo regulowanie odporności nie zastąpi utraconych komórek, ale podejście mogłoby pomóc chronić przeszczepione komórki przed odrzuceniem. Kolejne kroki to testy na większych zwierzętach, dobór dawek, ocena długotrwałego działania oraz sprawdzenie, czy terapia nie osłabia obrony przed infekcjami.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

Dla osób chorujących na cukrzycę typu 1 w Polsce nic się na razie nie zmienia: to badania przedkliniczne na myszach i nie ma mowy o dostępnej terapii. Przed ewentualnym zastosowaniem u ludzi konieczne byłyby badania kliniczne, a w Unii Europejskiej także ocena regulacyjna leków terapii zaawansowanej. Taki proces zwykle trwa wiele lat. Wyniki pokazują jednak kierunek, w którym zmierzają badacze: od leczenia skutków choroby ku ochronie komórek, zanim zostaną zniszczone.

Źródło: Phys.org – „Stem cell–derived nanoparticles modulate immune cells and help delay type 1 diabetes in mice”

https://iclear.pl/prywatna-opieka-zdrowotna-w-firmie-inwestycja-w-zdrowie-pracownikow/ https://gayer.com.pl/kompleksowe-pakiety-medyczne-dla-seniora-co-warto-wiedziec-przed-zakupem/ https://andrzejurbanowicz.pl/ranking-internetu-swiatlowodowego-sprawdz-gdzie-jest-najszybciej/